Ultima Thule

Orla Perć w półbutach

W lipcu miałem przyjemność być w Tatrach dwukrotnie. Za każdym razem, po powrocie czekały na mnie informacje o śmierci turystów w polskich Tatrach. Najpierw na Kozim Wierchu, a w ostatni weekend w rejonie Czarnych Ścian (fragment Orlej Perci – przyp. jkl).

Sobotę i niedzielę spędziłem z przyjaciółmi po słowackiej stronie Tatr. Warto korzystać przynajmniej z części doświadczeń Słowaków: to u nich od lat szlak z Doliny Pięciu Stawów Spiskich do Doliny Staroleśnej jest jednokierunkowy, a od niedawna istnieje możliwość (podkreślam: możliwość, nie obowiązek) ubezpieczenia się. Jednak to właśnie na Słowacji po raz kolejny przekonałem się, że najważniejsze w górach jest to, co człowiek ma w głowie. To oczywiście nie jest odkrywcze stwierdzenie.

Od czasu tragedii pod Rysami nie poświęcono bezpieczeństwu w Tatrach tak wiele miejsca w mediach. Czy warto więc znów o tym pisać?

Dla mnie odpowiedź jest jasna, zwłaszcza, że mogę przytoczyć kolejny przykład bezmyślności w górach.

Podczas noclegu w Chacie Tery’ego spotkaliśmy ojca z córką, góra 12-letnią. Taki widok zawsze napawa radością, bo przypomina moje pierwsze tatrzańskie wycieczki.

Niestety. Ambicje ów człowiek miał wielkie, intencje szczere, lecz środki fatalne. Z "Terinki" planował przejść z córką przez Czerwoną Ławkę, Dolinę Staroleśną, Rohatkę i Dolinę Białej Wody (słowackie Tatry Wysokie – przyp. jkl) do schroniska… Ornak (polskie Tatry Zachodnie). Był święcie przekonany, że właśnie tam chce dotrzeć. Widząc moje osłupienie sprawdził dokładnie mapę i wskazał na Roztokę. Mniejsza o nazwy. Mężczyzna ów był jednak szczerze zaskoczony, że nie da się ot tak o przejść z Doliny Białej Wody do Roztoki. "Naprawdę nie ma tam żadnej kładki? A nie da się przejść potoku?"

Przyznaję, odradzając mu przekraczanie Rybiego Potoku, nie doceniłem go. W mojej głowie nie mieszczą się takie skróty. Dla niego nie było ograniczeń: sprowadził córkę prosto z Czerwonej Ławki do Doliny Staroleśnej zboczami Pośredniej Grani. Był strasznie z tego dumny, kiedy spotkaliśmy go później w dolinie.

- Tylko trochę poobijaliśmy sobie kolana – relacjonował.

Spojrzałem na nie. Nic poważnego im się nie stało, ale dopiero wówczas dostrzegłem półbuty.

Może półbuty są już na stałe wpisane do tatrzańskiego krajobrazu? Czy problem tkwi w wielkości Tatr? Bo wyjeżdżając kolejką na Kasprowy nie trzeba wracać tą samą drogą jak z alpejskiego szczytu, lecz można się wybrać na Świnicę, Zawrat, a może i dalej. A i wysokości na nikim nie robią wrażenia, bo cóż to jest marne 2500 m npm. Zmienna pogoda? To zdarza się tylko w Himalajach. No, może w Alpach.

"Półbuty" to tylko zewnętrzna oznaka stanu umysłu i wiedzy o górach.

Czy chcę ograniczyć dostęp do gór? Tak, chcę by ludzie nieświadomi zagrożeń nie zapuszczali się w nieodpowiednie dla nich rejony gór. Józef Oppenheim, wieloletni kierownik TOPR, zawsze podkreślał rolę teoretycznego przygotowania do wycieczki i poznania wszelkich niebezpieczeństw. A temu na pewno nie sprzyjają uproszczone schematy pokazujące tylko kolor szlaku i czas przejścia, w które zaopatrzonych jest wielu turystów.

Schodząc Doliną Staroleśną dyskutowaliśmy, czy powinniśmy się interesować "obuwiem" napotkanych turystów. Może mam idealistyczne podejście, ale czuję się odpowiedzialny za tych, z którymi wybieram się na górską wyprawę.

I stawiam sprawę jasno: niedoświadczony i źle przygotowany turysto, jesteś poważnym zagrożeniem dla innych i dla mnie. Nie licz, że będę się temu bezczynnie przyglądał.

W uszach brzmią mi dramatyczne słowa dziewczynki "tato, ja nie chcę na Orlą Perć!" - tak zareagowała na kolejne pomysły ojca. Powinienem się cieszyć, że innym turystom będzie oszczędzone spotkanie z nierozsądnym ojcem. Ale tak naprawdę, to jest to dla mnie smutna historia. Kiedy byłem w jej wieku, to było moje największe marzenie, cel, który osiągnąłem w dużej mierze dzięki rozsądnym rodzicom.

Jestem im wdzięczny, że za każdym razem z radością wracam w ukochane Tatry.

W tenisówkach widziałam też babkę na Granatach, zakonnicę w habicie w tenisówkach, leciała na Rysy jakby miała napęd na nitro, "laskę" w małej czarnej, klapeczkach na obcasie i parasolce skręcającą za Wodogrzmotami na Dol. Roztoki. Takim też już się nie kłaniam. Ale najpiękniejsze było, gdy dziewczyna podeszła do mnie na Krupówkach z pytaniem: "gdzie tutaj można wjechać na te szczyty?" oraz facet w ciuchach, że kupiłby za nie całe Zakopane wpatrujący sie jak sroka w gnat do mapy przy schronisku na Murowańcu (godz. ok.15:00) zapytał wszystkich zebranych: "Gdzie tu jest to Morskie Oko?" Wszyscy w śmiech i ktoś mu odpowiedział, że najlepiej jak przez Zawrat pójdzie, to ma najbliżej ...

Zakopiańscy radni proponują, aby stolica Tatr została zamknięta dla zmotoryzowanych turystów. W sezonie turystycznym przez Zakopane przejeżdżają bowiem tysiące samochodów, a nad miastem widać kłęby spalin.
Radni wpadli na pomysł, aby na obrzeżach Zakopanego wybudować ogromne parkingi, a turystom zostawić komunikację miejską. Renata Szych - jedna z autorek projektu - uważa, że jedynym ratunkiem dla Zakopanego i okolic jest ograniczenie ruchu samochodów.

Pomysłodawcy samej idei mówią, że takie rozwiązanie zastosowano w Wenecji, gdzie za wjazd samochodem trzeba zapłacić 250 euro. Burmistrz Zakopanego uważa jednak sam pomysł za nierealny i proponuje, aby turystów zniechęcać do poruszania się samochodami po mieście na przykład darmowym transportem do Kuźnic.

aby turystów zniechęcać do poruszania się samochodami po mieście na przykład darmowym transportem do Kuźnic.

Jakby co, to takie przechodzenie Orlej na kilka podejść jest moim zdaniem nawet lepsze od "jednorazówki", bo dzięki temu przeszliśmy prawie wszystkie szlaki podejściowe/ zejściowe!

Najfajniejsze i tak jest stare dobre podejście na Zawrat z Gąsienicowej.