Ultima Thule

Od „Niedzieli” Niebiesko-Czarnych przez inne największe przeboje lat 60. oraz z okresu boomu lat 80. po „Prędko, prędzej” Heya. Wnikliwy opis i dokładna analiza 200 najważniejszych i najpopularniejszych piosenek polskiego rocka – i nie tylko rocka, bo książka obejmuje też np. „Pod Papugami” Czesława Niemena i „Zegarmistrza światła” Tadeusza Woźniaka. Zresztą obok piosenek są w niej utwory instrumentalne, bo i one tworzyły historię polskiej muzyki. Autorzy piszą o inspiracjach kompozytorów i autorów tekstów, analizują muzykę i słowa, zwracają uwagę na niuanse brzmieniowe, przedstawiają dzieje poszczególnych utworów, a całość dopełniają zarówno danymi statystycznymi, jak i ciekawostkami. Do tego wypowiedzi samych twórców, wykonawców, producentów, czasem autorów nowych wersji, a niekiedy nawet słuchaczy. Opis ilustrują zdjęcia przedmiotów i miejsc związanych z omawianymi utworami, takich jak rękopisy, portrety bohaterów (częściej bohaterek) tekstów, miejsc powstania względnie nagrania, wykorzystanych instrumentów, a także reprodukcje okładek rzadkich płyt.

Sacrum sekularne. Ponowoczesna ekspresja duchowości?

Proponowana tutaj praca monograficzna dotyczy aktów artystycznych literatury polskiej, w swej wielowymiarowości i wieloideowości pełnych treści wiążących się z duchowością i postduchowością. Z jednej strony obserwujemy więc twórczość autorek i autorów, którzy zdają się wierzyć w dawny model literatury, z jej tradycyjnymi formami wyrazu liryki religijnej czy prozy moralistycznej. Twórcy owi stale nawiązują do chrześcijaństwa i tradycyjnych modeli duchowości i wartości. Mimo historycznych czy kulturowych kataklizmów wciąż odkrywają odnowienie w Księdze lub Absolucie.
Z drugiej strony jednak dynamicznie rozwija się twórczość luźno połączona bądź zupełnie niezwiązana z typowymi dla tradycji europejskiej reprezentacjami sacrum, za to istniejąca w relacji z postsekularnymi oraz prywatnymi manifestacjami życia duchowego. Postsekularyzm może więc szukać Sensu w kulturach Orientu, uniwersalizmie filozofii czy w przebóstwionym humanizmie. Warto się obu tym tendencjom przyjrzeć bliżej w tradycji literatury polskiej, by zauważyć zjawiska nie tylko najnowsze, ale również zapowiadające sacrum sekularne już w poprzednich epokach literackich.

(Ze Wstępu)

(...)

Maja Możańska
Armia Boga. Tomasz Budzyński i rockowy styl ewangelizacji 211

(...)